Sociale verkiezingen 2016 en bescherming tegen ontslag

Auteur: Catherine Mairy
Datum:

Naar aanleiding van de afgelopen sociale verkiezingen van mei 2016 werden ondernemingsraden (O.R.) en comités voor preventie en bescherming op het werk (C.P.B.W.) geïnstalleerd of hernieuwd in tal van ondernemingen.
De personeelsafgevaardigden van deze organen en de niet-verkozen kandidaten zijn tijdens een welbepaalde periode beschermd tegen ontslag.

Wie heeft recht op ontslagbescherming?

De ontslagbescherming wordt toegekend aan:

  • enerzijds, de verkozen (gewone en plaatsvervangende) werknemers-personeelsafgevaardigden in de O.R. en/of het C.P.B.W. ;
  • en, anderzijds, de niet-verkozen werknemers-kandidaat-personeelsafgevaardigden in de O.R. en/of het C.P.B.W.

Toegestane beëindigingswijzen

Tijdens de beschermingsperiode mag de werkgever geen personeelsafgevaardigde en geen kandidaat die niet verkozen werd in de O.R. of het C.P.B.W. ontslaan (met of zonder opzegging, met of zonder vergoeding), behalve:

  • om een dringende reden die vooraf door het arbeidsgerecht werd aangenomen mits een welbepaalde procedure gevolgd wordt;
  • of om economische of technische redenen die vooraf door het bevoegde paritaire orgaan werden erkend (in principe het paritair comité) mits een welbepaalde procedure gevolgd wordt.

Naast het ontslag om dringende reden en het ontslag om economische of technische redenen kan de arbeidsovereenkomst van een personeelsafgevaardigde of een niet-verkozen kandidaat in de O.R en/of het C.P.B.W. ook op volgende manieren worden beëindigd:

  • het bereiken van de einddatum;
  • de voltooiing van het werk waarvoor de overeenkomst werd gesloten;
  • het ontslag van de beschermde werknemer;
  • het overlijden van de beschermde werknemer;
  • overmacht (waarvan de gevolgen definitief zijn);
  • akkoord tussen de werkgever en de beschermde werknemer.

Duur van de beschermingsperiode

Begin van de periode van ontslagbescherming

De periode van bescherming tegen ontslag begint, ongeacht of de kandidaat verkozen werd of niet en ongeacht de beschermde categorie, op de dertigste dag die voorafgaat aan de aanplakking van het bericht dat de datum van de verkiezingen aankondigt (tussen 10 en 23 januari 2016).

Einde van de ontslagbescherming

Voor de gewone of plaatsvervangende personeelsafgevaardigden

De periode van bescherming tegen ontslag die de (gewone of plaatsvervangende) personeelsafgevaardigde in de O.R. en/of het C.P.B.W. geniet, eindigt op de dag waarop de kandidaten die tijdens de volgende verkiezingen worden verkozen in de O.R. en/of het C.P.B.W. worden aangesteld, voor zover de personeelsafgevaardigde zich natuurlijk niet laat vertegenwoordigen.

Voor de niet-verkozen kandidaten met een eerste vruchteloze kandidatuur

De beschermingsperiode tegen ontslag die de niet-verkozen kandidaat geniet tijdens een eerste kandidatuur voor de O.R. en/of het C.P.B.W. eindigt op de datum waarop de kandidaten die worden verkozen voor de O.R. en/of het C.P.B.W., worden aangesteld.

Voor de niet-verkozen kandidaten met een tweede vruchteloze kandidatuur

De periode van bescherming tegen ontslag die de kandidaat geniet die voor de tweede maal vruchteloos zijn kandidatuur heeft gesteld voor de O.R. en/of het C.P.B.W. eindigt, in principe, 2 jaar na de aanplakking van het resultaat van de sociale verkiezingen.

Opgelet! De bescherming die de (kandidaat-)personeelsafgevaardigde kan laten gelden loopt af op het ogenblik dat hij de leeftijd van 65 jaar bereikt, behalve als het in de onderneming steeds gebruikelijk is geweest om de categorie van werknemers waartoe hij behoort in dienst te houden.

Sanctie bij onregelmatige beëindiging 

Indien de werkgever in de loop van de beschermingsperiode een werknemer-personeelsafgevaardigde of een niet-verkozen kandidaat in de O.R. en/of het C.P.B.W. op onregelmatige wijze ontslaat, dan zal hij aan die werknemer een beschermingsvergoeding moeten betalen.

Er kunnen zich twee situaties voordoen.

Wanneer de beschermde werknemer zijn re-integratie heeft gevraagd (binnen de vereiste vorm of termijn), dan heeft hij bij een weigering van de werkgever recht op een beschermingsvergoeding die uit twee delen bestaat:

  • een forfaitair gedeelte: 2, 3 of 4 jaar loon al naargelang de werknemer minder dan 10 jaar, van 10 tot minder dan 20 jaar of 20 jaar of meer anciënniteit in de onderneming heeft;
  • een variabel gedeelte gelijk aan het loon voor de overblijvende periode tot het einde van het mandaat van de leden die het personeel vertegenwoordigen en bij wiens verkiezing de werknemer kandidaat was.

Heeft de werknemer daarentegen geen re-integratie gevraagd, dan kan hij aanspraak maken op een vergoeding. Het bedrag daarvan is beperkt tot het forfaitaire gedeelte van de beschermingsvergoeding (2, 3 of 4 jaar loon afhankelijk van zijn anciënniteit).

Volg onze blog over de sociale verkiezingen.

Belangrijkste bron: wet van 19 maart 1991 houdende bijzondere ontslagregeling voor de personeelsafgevaardigden in de O.R. en in de C.P.B.W. alsmede voor de kandidaat-personeelsafgevaardigden.

Auteur: Catherine Mairy

08/06/2016