Burn-out en thuiswerk: thuiswerken dan toch niet zo goed tegen stress

Auteur: Julie, Coach HR (Partena Professional)
Leestijd: 8min

Thuiswerken werd tot voor kort naar voren geschoven als dé oplossing voor een beter evenwicht tussen werk en privé en meer welzijn. Nu we dat thuiswerk met zijn allen hebben uitgeprobeerd, weten we wel beter.

Wist u dat Japanners een woord hebben voor ‘sterven aan overwerk’? Karoshi, noemen ze het daar. Hier in het Westen hebben we daar geen woord voor. Nog niet. Want ook in het Westen vallen steeds meer mensen uit door overwerken, en al helemaal sinds we verplicht zijn beginnen thuiswerken door de coronacrisis.

Voor België zijn er vooralsnog geen cijfers, maar het Nationaal Centrum Preventie Stress en Burn-Out bij onze noorderburen heeft een testonderzoek uitgevoerd onder 427 werknemers naar burn-outsymptomen. Volgens dat onderzoek zou 56 procent van de werkenden in de komende zes maanden door burn-out uitvallen als ze nu geen ondersteuning krijgen. Toen het centrum hetzelfde onderzoek vorig jaar uitvoerde, was dat nog maar 17 procent.

Een deel daarvan is te wijten aan de toegenomen werkonzekerheid door de crisis. Maar veel experts wijten het vooral aan het vele thuiswerken. Dat bezorgt werknemers namelijk meer stress dan voordien werd aangenomen. Zo blijkt dat thuiswerkers vaak langer werken dan hun collega’s op kantoor. Daarnaast hebben thuiswerkers ook veel minder sociaal contact en beleven ze veel minder niet-werkgerelateerde momenten tijdens hun dag, waardoor hun dagen al snel verglijden in één grijze massa. En toch zitten veel mensen nog met het idee dat thuiswerken minder stress zou moeten opleveren, waardoor ze zich minder wapenen en een burnout niet zien aankomen. Tot het te laat is.

 

Hoe herkent u een burn-out?

Tot voor kort bestond er geen eenduidige definitie van een burn-out. Vorig jaar classificeerde de Wereldgezondheidsorganisatie burn-outs eindelijk als een ‘beroepsmatig fenomeen’ en omschreef het als “een syndroom dat het resultaat van is chronische werkstress die niet succesvol is gemanaged.”

Ook de KU Leuven ontwikkelde vorig jaar een nieuwe definitie van de burn-out op basis van een driejarig project door de onderzoeksgroep Arbeids-, Organisatie- en Personeelspsychologie van de KU Leuven. Volgens deze nieuwe definitie kan u een burn-out herkennen aan vier kernsymptomen:

1. Uitputting, zowel fysiek als mentaal

2. Mentale distantie: sterke weerstand tegen het werk

3. Cognitieve ontregeling, zoals geheugenproblemen, aandachts- en concentratiestoornissen

4. Emotionele ontregeling: oncontroleerbare heftige emotionele reacties

Verder zouden patiënten ook vaak drie secundaire symptomen vertonen:

1. Psychische spanningsklachten, bijvoorbeeld slaapproblemen, piekeren of paniekaanvallen

2. Psychosomatische spanningsklachten: lichamelijke klachten van psychische oorsprong

3. Depressieve stemming: zich somber en terneergeslagen voelen

 

6 manieren om burn-out te voorkomen voor thuiswerkers

Als u de bovenstaande symptomen duidelijk herkent bij uzelf of uw partner, ga dan zo snel mogelijk deze symptomen bespreken met uw huisarts. Maar ook als u het gevoel hebt dat er geen scheiding meer loopt tussen uw werk en uw privéleven, u voortdurend moe en/of somber bent en u de motivatie mist om dingen af te werken, zouden er knipperlichten moeten afgaan. De volgende tips kunnen u helpen om het tij op tijd te keren en opnieuw volop te genieten van het leven. Jawel, zelfs middenin een pandemie.

1. Zorg voor een vaste werkplek

Niet iedereen heeft de luxe van een thuiskantoor, maar probeer wel een vaste werkplek te creëren waar u langere tijd comfortabel kan zitten. Dat betekent dus met een ergonomisch scherm en een comfortabele stoel. Als u vaak moet thuiswerken, kan u aan uw werkgever vragen om hieraan bij te dragen. Ook uw werkgever wil immers niet dat u in een burn-out terecht komt.

2. Stel uw grenzen, voor u én uw baas

Het is niet omdat uw baas weet dat u thuiswerkt, dat u ook voortdurend beschikbaar moet zijn. Spreek onderling een duidelijk start- en eindpunt van uw werkdag af, en neem tijd voor uzelf tijdens werkpauzes en maaltijden. Natuurlijk is dat moeilijk als u momenteel werkonzekerheid ervaart, maar u bent een betere, efficiëntere werknemer als u uzelf deze broodnodige pauzes gunt.

3. Stel een schema op voor werk en gezinsleven

Dat start- en eindpunt van uw werkdag hoeft trouwens niet het klassieke 9-to-5 schema te zijn. Ik ken mensen met jonge kinderen die tijdens de lockdown van 6 tot 9 uur ’s ochtends werkten, twee uur tijdens het dutje en nog eens twee uur na zeven uur ’s avonds. Als uw werkgever openstaat voor een dergelijk flexibel schema, aarzel dan zeker niet. Probeer die flexibiliteit te behouden, want wat vorige week perfect in uw leven paste, komt deze week misschien minder goed uit.

4. Draag zorg voor uzelf

Me-time is essentieel voor thuiswerkers, zeker in stresserende tijden zoals deze. Sporten, voldoende slaap en mindfulness zijn dus meer dan ooit aangewezen. Zo kan je een lijstje opstellen met zaken die u graag doet (een lange wandeling maken, een bad nemen …) en die een vaste, onwrikbare plaats in uw agenda geven.

5. Gun uzelf uw filetijd

Toen u op kantoor werkte, had u elke dag tijd om mentaal over te schakelen van werk naar privé tijdens uw woon-werkverkeer. Die buffer hebt u nodig, ook als u thuiswerkt. Probeer dus net als met het lijstje dat ik u hierboven aanraadde, en vaste buffertijd in uw agenda te plaatsen waar u nooit aan tornt. Die buffertijd hoeft u als thuiswerker gelukkig niet in de file door te brengen, maar kunt u aangenamer opvullen met een korte wandeling, even bellen naar een vriend(in) of eenvoudigweg uw favoriete liedje van het moment op te zetten.

6. Neem een écht dagje vrij

Als u de eerste symptomen van burn-out ervaart, is het hoog tijd voor een dagje vrij … maar dan wel een écht. Bedenk dus op voorhand wat u die dag gaat doen, en zorg dat die activiteiten er helemaal anders uitziet dan uw gewoonlijke routine. Dat hoeven trouwens niet noodzakelijk klassieke burn-outremedies zoals meditatie of yoga te zijn. Kies vooral voor wat ú leuk vindt en wat uw hoofd helemaal leeg maakt. Pas dan zullen uw batterijen zich weer vullen.