Flexijobs vanaf 2018 – een overzicht

Auteur: Els Poelman
Datum:

Flexijobs zijn een nieuwe vorm van tewerkstelling die voordelig bijverdienen mogelijk maakt, en die sinds 2015 bestaan in de horecasector. Vanaf 2018 zijn flexijobs ook toegestaan in de detailhandel, en gelden er soepele instapvoorwaarden voor gepensioneerden.

Welke werkgevers?

Flexijobs zijn uitsluitend bestemd voor werkgevers van volgende sectoren/paritaire comités:

  • (banket)bakkerijen en consumptiesalons bij een banketbakkerij (P.C. 118.03);
  • handel in voedingswaren (P.C. 119);
  • zelfstandige kleinhandel (P.C. 201);
  • kleinhandel in voedingswaren (P.C. 202);
  • middelgrote levensmiddelenbedrijven (P.C. 202.01);
  • horeca (P.C. 302);
  • grote kleinhandelszaken (P.C. 311);
  • warenhuizen (P.C. 312);
  • kappersbedrijf en schoonheidszorgen (P.C. 314);
  • uitzendsector, voor zover de uitzendarbeid wordt verricht bij een gebruiker die ressorteert onder één van de voorgaande paritaire (sub)comités.

Voor de horecasector is er op niveau individuele werkgever geen link met het geregistreerd kassasysteem. Ook werkgevers die geen geregistreerd kassasysteem (moeten) gebruiken kunnen beroep doen op flexijobs.

Welke werknemers?

In de toegelaten sectoren kunnen twee categoriën werknemers een flexijob uitoefenen:

  • gepensioneerden, die geen hoofdactiviteit moeten bewijzen
  • personen die nog niet op pensioen zijn, en die wél een hoofdactiviteit moeten bewijzen

Meer info in onze infoflash "Flexijobs - de hoofdactiviteit".
Meer info in onze infoflash "Flexijobs - uitbreiding naar gepensioneerden".

Voorwaarden voor beide categorieën (gepensioneerden en niet-gepensioneerden)

  • de flexijob wordt bij dezelfde werkgever niet gecombineerd met een gewone arbeidsovereenkomst voor minstens 4/5 van de voltijdse arbeidsduur
  • de flexijob wordt niet uitgevoerd tijdens een periode gedekt door een verbrekingsvergoeding of ontslagcompensatievergoeding ten laste van dezelfde werkgever
  • de flexijob wordt niet uitgevoerd tijdens een periode gedekt door een opzeggingstermijn betekend door dezelfde werkgever

Bijkomende voorwaarde voor niet gepensioneerden

  • in het derde voorafgaande kwartaal was er een volledige sociale verzekering voor minstens 4/5 van de voltijdse arbeidsduur, bij één of meerdere andere werkgevers

Evaluatie (voor niet-gepensioneerden) van de 4/5 tewerkstelling in het derde voorafgaande kwartaal

Alle tewerkstellingsperiodes bij andere werkgevers worden meegeteld en daarbinnen alle prestatiecodes, zowel bezoldigde als onbezoldigde/gelijkgestelde. Zijn uitgesloten: netto-overuren en periodes met onvoldoende sociale dekking: periodes in een flexi-job, als leerling, als student met solidariteitsbijdrage, als beperkt onderworpen jongere (tot 31.12 jaar 18e verjaardag), als forfaitair aangegeven gelegenheidswerknemer in de land- en tuinbouw of de horeca.

De evaluatie gebeurt door de RSZ op basis van de loopbaandatabank beheerd door Sigedis.

Formaliteiten

Er is een reeks van vier strikte formaliteiten, elk onmisbaar om de flexijob rechtsgeldig te laten verlopen:    

  • een éénmalige raamovereenkomst
  • een specifieke arbeidsovereenkomst per tewerkstelling
  • een dag- of kwartaaldimona
  • een dagelijkse aanwezigheidsregistratie

Overeenkomsten voor een flexijob

Een tewerkstelling in een flexijob moet gedekt zijn door twee overeenkomsten: een raamovereenkomst en een arbeidsovereenkomst. De raamovereenkomst bevat de intentie van partijen om over te gaan tot een tewerkstelling in een flexi-job en regelt de modaliteiten waaronder dat zal gebeuren. De effectieve tewerkstelling in een flexi-job wordt geregeld via een schriftelijke of mondelinge arbeidsovereenkomst van bepaalde duur/werk.

Meer info in onze infoflash.

Dimona

Het type arbeidsovereenkomst stuurt dimona aan: een schriftelijke arbeidsovereenkomst leidt tot een kwartaaldimona, een mondelinge arbeidsovereenkomst tot een dagdimona. De dimona mag niet laattijdig zijn tgv. het tijdstip van aanvang van de prestatie.

Bij registratie evalueert de RSZ de tijdigheid van de dimona, het statuut gepensioneerd, en (voor flexijob-werknemers die niet gepensioneerd zijn) de voorwaarde van 4/5-tewerkstelling in het derde voorafgaande kwartaal.

De respons bevat ofwel de toelating (OK) ofwel het verbod (NOK) om de flexi-job te laten uitvoeren.

Meer info in onze infoflash.

Aanwezigheidsregistratie

De registratieplicht in deze context treft uitsluitend flexijob-werknemers en komt bovenop de dimona. De werkgever moet voor elke flexijob-werknemer begin en einde van elke prestatie registreren en bijhouden. Dat gebeurt via het geregistreerd kassasysteem, via het alternatief op de portaalsite van de RSZ of via het tijdsregistratiesysteem van de werkgever.

In de praktijk aanvaardt de RSZ dat een dagdimona (bij mondelinge arbeidsovereenkomst) de dagregistratie vervangt, omdat in die dimona het begin- en einduur zijn opgenomen.

Flexiloon en flexi-vakantiegeld

Flexijob - werknemers vallen buiten de functieclassificatie en barema’s van de sector. Zij hebben recht op het basis-flexiloon van de reglementering (een uurtarief), ongeacht hun functie. Het basis-flexiloon wordt vermeld in de raamovereenkomst, en het wordt geïndexeerd zoals de sociale uitkeringen.

Daarnaast zijn flexijob- werknemers onderworpen aan de algemene bepalingen van het arbeidsrecht en aan de sectorale bepalingen van het bevoegde paritair comité. Supplementen verschuldigd bovenop het uurtarief (bv. nachtpremie, zondagpremie… ) worden eveneens beschouwd als flexiloon en volgen dezelfde sociale en fiscale vrijstelling.

Op alle bedragen (zowel het basis-flexiloon als de extra vergoedingen) is een flexi-vakantiegeld verschuldigd van 7,67%.

Meer info in onze infoflash.

Flexijobs in de sociale zekerheid

Het flexiloon en het flexi-vakantiegeld zijn geen loon voor de sociale zekerheid – er is geen inhouding werknemer en geen enkele gewone werkgeversbijdrage. De bijdrageplicht is beperkt tot een bijzondere bevrijdende werkgeversbijdrage van 25%, te betalen onder de voowaarden en termijnen van gewone bijdragen.

Flexijobs in de fiscaliteit

Er is m.b.t. het flexiloon en het flexi-vakantiegeld geen personenbelasting en al evenmin bedrijfsvoorheffing. Het flexiloon, het flexi-vakantiegeld en de bijzondere werkgeversbijdrage van 25% zijn aftrekbare beroepskosten.

Meer info in onze infoflash.

Sanctionering bij niet naleven van de voorwaarden

Als een flexijob wordt uitgevoerd zonder naleving van alle wettelijke voorwaarden wordt de tewerkstelling beschouwd als een gewone arbeidsovereenkomst, met zware impact:

  • het baremaloon van de sector wordt verplicht;
  • het vermoeden van voltijdse tewerkstelling krijgt uitwerking;
  • de gewone sociale bijdragen zijn verschuldigd;
  • de vergoeding is onderworpen aan personenbelasting en bedrijfsvoorheffing.

Europese “de minimis” regel

Een onderneming mag gedurende elke willekeurige periode van drie jaar nooit meer overheidssteun krijgen dan € 200.000,00. Met de toepassing van flexijobs ontstaat een reëel gevaar dat sommige werkgevers van de horeca of detailhandel die grens overschrijden, zodat een gedeelte van de steun kan teruggevorderd worden. De Belgische overheid organiseert voorlopig geen controles maar het principe blijft onveranderd.

Bron: Wet van 16 november 2015 houdende diverse bepalingen inzake sociale zaken, zoals aangepast door de Programmawet van 25 december 2017 (BS 29 december 2017).*