Kleine en micro-ondernemingen: aanpassing van de groottecriteria

Auteur: Isabelle Caluwaerts (Legal Expert)
Leestijd: 4min
Publicatiedatum: 21/06/2024 - 15:39
Laatste update: 21/06/2024 - 15:42

Om vanuit boekhoudkundig en fiscaal oogpunt als een kleine onderneming of een zeer kleine onderneming (micro-onderneming) te worden beschouwd, mogen bepaalde drempels, in termen van aantal werknemers, balanstotaal en omzet, niet worden overschreden.  Deze drempels zullen naar boven worden bijgesteld voor de boekjaren die beginnen na 31 december 2023. Het aantal ondernemingen dat aan de voorwaarden voldoet, neemt dus toe.

Nieuwe groottecriteria

Bepaalde boekhoudkundige en fiscale voordelen (zoals gedeeltelijke vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing) zijn afhankelijk van de grootte van de onderneming. Voor fiscale doeleinden verwijst het Wetboek Inkomstenbelasting naar de criteria en modaliteiten die van toepassing zijn onder het vennootschapsrecht.

Een recente wet van 27 maart 2024 verhoogde de groottecriteria voor kleine en micro-ondernemingen met 25%.

De nieuwe criteria zijn als volgt: 

Kleine ondernemingen
Kleine ondernemingen zijn vennootschappen met rechtspersoonlijkheid die op balansdatum van het laatst afgesloten boekjaar niet meer dan één van de volgende grenzen overschrijden:

  • jaargemiddelde van het personeelsbestand: 50 (ongewijzigd);
  • jaaromzet, exclusief btw: € 11.250.000 in plaats van € 9.000.000);
  • balanstotaal: € 6.000.000 (in plaats van € 4.500.000).

Zodra een van de grenzen wordt overschreden in twee opeenvolgende boekjaren, wordt de vennootschap niet langer beschouwd als een kleine onderneming.

Micro-ondernemingen
Onder micro-ondernemingen verstaan we de kleine vennootschappen met rechtspersoonlijkheid die geen dochtervennootschap of moedervennootschap zijn en die op de balansdatum van het laatst afgesloten boekjaar niet meer dan één van de volgende criteria overschrijden:

  • jaargemiddelde van het personeelsbestand: 10 (ongewijzigd);
  • jaaromzet, exclusief btw: € 900.000 (in plaats van € 700.000);
  • balanstotaal: € 450.000 (in plaats van € 350.000).

Zodra een van de grenzen wordt overschreden in twee opeenvolgende boekjaren, wordt de vennootschap niet langer beschouwd als een micro-onderneming.

Inwerkingtreding

De nieuwe criteria zijn van toepassing op de boekjaren die beginnen na 31 december 2023. Voor een onderneming die haar boekhouding op kalenderjaarbasis voert, zijn de nieuwe grenzen dus al van toepassing op het huidige boekjaar (dat begon op 1 januari 2024).

In principe past het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen het principe van uitgestelde werking toe.

Wanneer meer dan één van voormelde criteria worden overschreden of niet meer worden overschreden, heeft dit slechts gevolgen wanneer dit zich gedurende twee achtereenvolgende boekjaren voordoet. 

In het kader van de hierboven beschreven bijstelling van de drempels heeft de wetgever dit principe van uitgestelde werking echter voor één keer aan de kant geschoven, voor het eerste boekjaar dat begint na 31 december 2023. Als gevolg hiervan is de regel van uitgestelde werking niet van toepassing, en slechts één keer, op het opstellen en publiceren van jaarrekeningen die ondernemingen afsluiten na 31 december 2023. Voor deze afsluiting worden alleen de verhoogde bedragen in aanmerking genomen, voor wat betreft de jaarlijkse omzet en het balanstotaal van het betreffende boekjaar.

Voorbeeld

Op 31 december 2023, afsluiting van het boekjaar 2023: geen kwalificatie als kleine onderneming omdat de criteria die van toepassing zijn in 2023 (oude criteria) worden overschreden. In 2024 zal de onderneming daarom niet als "klein" worden beschouwd;

Op 31 december 2024, afsluiting van het boekjaar 2024: de onderneming voldoet aan de nieuwe criteria om als "klein" te worden beschouwd. Als gevolg van de niet-toepassing van de uitgestelde werking, kan ze voor het volgende boekjaar als "klein" worden beschouwd;

Boekjaar 2025: de onderneming wordt beschouwd als "klein" voor boekhoudkundige en fiscale doeleinden.

Impact op het vlak van gedeeltelijke vrijstellingen van doorstorting van bedrijfsvoorheffing

Bepaalde vrijstellingen van doorstorting van bedrijfsvoorheffing zijn voorbehouden aan kleine of micro-ondernemingen. Dit is het geval voor de structurele vrijstelling, waarbij de vrijstellingspercentages variëren naargelang de onderneming al dan niet als "klein" kan worden beschouwd. Dit geldt ook voor de vrijstelling die geldt voor startende ondernemingen die moeten voldoen aan de definitie van "kleine onderneming" in de zin van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen.

Andere vrijstellingen voorzien in gunstiger regelingen of toepassingsvoorwaarden voor kleine ondernemingen. Dit is met name het geval voor de vrijstelling die geldt voor ondernemingen die wetenschappelijke onderzoekers met een bachelordiploma in dienst hebben. En ook voor de vrijstelling die geldt voor werkgevers die hun werknemers meer opleiding toekennen dan wettelijk verplicht is, waarbij bepaalde afwijkingen gelden voor "kleine ondernemingen".

Bronnen: Wet van 27 maart 2024 houdende bepalingen inzake digitalisering van justitie en diverse bepalingen Ibis, B.S. 29 maart 2024; Wet van 15 mei 2024 houdende bepalingen inzake digitalisering van justitie en diverse bepalingen II (1), B.S. 28 mei 2024 en koninklijk besluit van 25 mei 2024, B.S. 7 juni 2024.

De website van Partena Professional is een kanaal om informatie in een begrijpelijke vorm ter beschikking te stellen aan aangesloten leden en niet-leden. Partena Professional streeft er naar actuele informatie aan te bieden en deze informatie wordt met de grootste zorg samengesteld (onder andere in de vorm van Infoflashes). Maar aangezien de sociale en fiscale wetgeving voortdurend in beweging is, kan Partena Professional geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden inzake de juistheid, het up-to-date zijn of de volledigheid van de informatie die via deze website werd geraadpleegd of uitgewisseld. Verdere bepalingen kunnen worden nagelezen in onze algemene disclaimer die van toepassing is bij elke raadpleging van deze website. Door deze website te raadplegen, aanvaardt u uitdrukkelijk de bepalingen van deze disclaimer. Partena Professional kan de inhoud van deze disclaimer eenzijdig wijzigen.