Uw rechten en plichten als zelfstandige: ziekte en arbeidsongeschiktheid

Auteur: By Partena Professional
Leestijd: 5min

Ziekte en invaliditeit bij zelfstandigen: rechten en plichten

Wordt u getroffen door ziekte of invaliditeit waardoor u tijdelijk of permanent werkonbekwaam bent? Als zelfstandige hebt u, net als een werknemer, recht op een ziekte- en/of invaliditeitsuitkering bij arbeidsongeschiktheid. Hieronder komt u alles te weten over de uitkering en de aanvraagprocedure.

Als zelfstandige betaalt u elk kwartaal sociale bijdragen. Die worden geïnd door het sociaal verzekeringsfonds van uw keuze. In ruil daarvoor hebt u recht op:

  • gezondheidszorgen: alle kosten voor geneeskundige verzorging worden volledig of gedeeltelijk terugbetaald
  • uitkering wegens arbeidsongeschiktheid: bij werkonbekwaamheid als gevolg van ziekte of ongeval ontvangt u een vergoeding

Er zijn wel een aantal voorwaarden aan verbonden. Zo moet u aangesloten zijn bij een erkend ziekenfonds of bij de gewestelijke dienst van de hulpkas voor ziekte- en invaliditeitsverzekering. Uw arbeidsongeschiktheid moet ook binnen de 28 dagen vastgesteld worden door een arts én u moet een attest van onderwerping aan de ziekte- en of invaliditeitsverzekering kunnen voorleggen.

Hoeveel bedraagt de ziekte-uitkering voor zelfstandigen?

Tijdens de 1e maand van uw arbeidsongeschiktheid ontvangt u geen uitkering. Pas vanaf de 2e maand hebt u recht op een dagelijkse uitkering. Het bedrag is afhankelijk van uw gezinssituatie en de termijn van arbeidsongeschiktheid.

x Vanaf 2de maand Na 12 maanden
zonder gelijkstelling
Na 12 maanden
met gelijkstelling
Met kinderen €57,29 €57,29 €57,29
Alleenstaand €45,85 €45,85 €45,85
Samenwonend €35,16 €35,16 €39,31

De dagvergoeding wordt dagelijks en gedurende het volledige jaar betaald, behalve op zondag. Bent u langer dan een jaar arbeidsongeschikt? Dan kan u als invalide erkend worden. U hebt dan recht op een verhoogde vergoeding.

Tijdens uw ziekte kunt u vrijgesteld worden van sociale bijdragen mét behoud van sociale rechten, zoals pensioen, gezinsbijslag en kindergeld. U hebt recht op gelijkstelling wegens ziekte als u voldoet aan 2 voorwaarden:

  1. U moet uw zelfstandige activiteit volledig hebben stopgezet
  2. Uw arbeidsongeschiktheid moet door de adviserend geneesheer van het ziekenfonds erkend zijn

De inhaalpremie aanvragen

In sommige gevallen hebt u recht op een inhaalpremie. Die wordt betaald in de maand mei en komt bovenop de daguitkering. Ze wordt ook wel ‘vakantiegeld voor invaliden’ genoemd. Om aanspraak te maken op de inhaalpremie moet u aan 2 voorwaarden voldoen:

  1. U bent op 31 december van het voorgaande jaar 1 jaar of 2 jaar (of langer) arbeidsongeschikt
  2. U bent in het huidige jaar in de maand mei nog steeds arbeidsongeschikt

De premie bedraagt €212,25. Ze wordt aan het eind van de maand mei automatisch uitbetaald en volgt de gezondheidsindex. Ze is belastbaar en voor beslag vatbaar, maar er wordt geen bedrijfsvoorheffing ingehouden.

Arbeidsongeschiktheid aanvragen als zelfstandige

De aanvraagprocedure voor arbeidsongeschiktheid is relatief eenvoudig. U doet aangifte van uw arbeidsongeschiktheid bij de adviserend geneesheer van uw ziekenfonds binnen de 28 dagen (Let op, want bij laattijdige aangifte verliest u 10% op uw uitkering). Daarvoor vult u het aangifteformulier in dat u van uw ziekenfonds ontvangt. Ligt u in het ziekenhuis? Dan hoeft u niet meteen een aangifte te doen. Dat moet wel, wanneer u ook na uw hospitalisatie nog arbeidsongeschikt blijft.

Hoe gelijkstelling aanvragen?

Gelijkstelling als gevolg van ziekte vraagt u aan bij uw sociaal verzekeringsfonds of bij het RSVZ. Bij de aanvraag voegt u de volgende documenten:

  • het attest van arbeidsongeschiktheid dat u van het ziekenfonds ontvangt
  • een bewijs dat u sociale bijdragen betaald hebt
  • het bewijs dat u uw zelfstandige activiteit hebt stopgezet

Wat met ziekte-uitkering voor starters?

Als beginnende zelfstandige hebt u nog geen recht op een ziekte-uitkering in geval van arbeidsongeschiktheid. Daarvoor moet u een wachttijd van 6 maanden doorlopen. De wachttijd gaat in vanaf de 1e dag van het 1e kwartaal waarvoor de bijdragen aan het sociaal verzekeringsfonds worden betaald.

In de volgende gevallen hebt u als starter toch recht op een dagvergoeding, ook al hebt u de wachttijd niet of slechts gedeeltelijk doorlopen:

  • u bent een schoolverlater
  • u was eerder als werknemer uitkeringsgerechtigd en bent zonder onderbreking zelfstandige geworden
  • u volbracht al een deel van de wachttijd in een ander stelsel

Arbeidsongeschiktheid en pensioen

Bent u langdurig ziek? Dan kan u die periode laten meetellen voor uw pensioen. U moet dan wel:

  • uw zelfstandige beroepsactiviteit volledig stopzetten
  • als arbeidsongeschikt erkend worden door de adviserend geneesheer.

Wanneer kom ik niet in aanmerking voor een ziekte-uitkering?

Wanneer u niet voldoet aan de wettelijke bepalingen of wanneer u de regels niet respecteert, kunt u tijdelijk of permanent geweigerd worden.

De uitkering wordt permanent geweigerd wanneer u:

  • de pensioengerechtigde leeftijd hebt bereikt
  • het slachtoffer bent van een ongeval veroorzaakt door een zware fout die u zelf hebt begaan
  • uw beroepsactiviteit voortzet tijdens uw arbeidsongeschiktheid

De uitkering wordt tijdelijk geweigerd als gevolg van:

  • nalatigheid
  • bedrog
  • vervalsing van documenten

De uitkering wordt verminderd wanneer u:

  • nog andere uitkeringen ontvangt
  • u weigert om een programma voor revalidatie of beroepsherscholing te volgen
  • 6 maanden revalidatie of beroepsherscholing hebt gevolgd
  • na 6 maanden uw beroepsbezigheid gedeeltelijk hervat met toestemming van de geneesheer
  • in de gevangenis zit en geen personen ten laste hebt.

Verzekering Gewaarborgd Inkomen

De ziekte-uitkering voor zelfstandigen is een peulenschil. Daarom sluit u het best een bijkomende verzekering Gewaarborgd Inkomen af. De premie is 100% aftrekbaar en u vermijdt dat u uw persoonlijke reserves moet aanspreken. Indien u bij Partena Professional een vrij aanvullend pensioen hebt afgesloten, is het gewaarborgd inkomen bij langdurige ziekte of ongeval automatisch inbegrepen.

Bent u op zoek naar een sociaal verzekeringsfonds? Of wenst u meer informatie over de ziekte- en invaliditeitsuitkering? Praat eens met onze experten.

Neem contact op met het sociaal verzekeringsfonds van Partena Professional.

Gerelateerde artikels