Sprankje optimisme

Auteur: De Tijd (12/09/2020)
Leestijd: 4min

Hoewel de economische toestand ernstig is, zijn er redenen voor een sprankje optimisme. Met ondernemers die in de crisis doorduwen in plaats van afremmen, en investeren in innovatie in plaats van in baksteen.

Manisch-depressief lijken de inschattingen over waar we met onze economie na de coronaschok uitkomen. Vrijdag was er een bemoedigend cijfer. De Nationale Bank verwacht dat het bruto binnenlands product in het derde kwartaal met 8 procent opveert. Dat is gebaseerd op harde cijfers, want het derde kwartaal is bijna voorbij. Met dank aan de herneming van de investeringen en de consumptie.

Dat cijfer staat niet op zich. Ook de prognose van het jobverlies door de covidcrisis is minder zwaar dan de eerste doemvoorspellingen. Hoewel onze economische groei ver terug gekatapulteerd wordt in de tijd, zouden we dit en volgend jaar 'slechts' 82.000 jobs verliezen. Meer zelfs, binnen de kortste keren belanden we voor tal van functies op de arbeidsmarkt weer in een war for talent.

Het halfvolle glas in plaats van het halflege? De tijdelijke werkloosheid en de steunmaatregelen waar de overheid zo gul mee strooide en strooit, hielpen een beetje. Maar dit uitzonderlijke regime kan niet blijven duren. De maatregelen kosten handenvol geld en structurele antwoorden zijn nodig. We moeten snel overschakelen op een veel gerichtere aanpak van specifieke problemen in bepaalde sectoren, en moeten bepaalde noodlijdende sectoren laten schieten om nieuwe te laten ontstaan. Bedrijven die vooral van massa-evenementen leven, zullen nog voor zeer lange tijd niet aan de bak komen. Maar de crisis schept ook nieuwe kansen en ondernemersideeën. Creatieve destructie.

 

Veel meer dan een in alle richtingen schietende overheid is de koppige ondernemingszin een goede basis voor dat prille optimisme. Een kleine greep uit het nieuws van vrijdag. Er wordt geïnvesteerd in een nieuwe dronefabriek in Oostende. Noren investeren 150 miljoen in een innovatieve zalmkwekerij in Vlaanderen. Een van onze medische scale-ups Byteflies innoveert met telemonitoring, waardoor herstellende covidpatiënten sneller naar huis kunnen.

Net als het moeilijk gaat, groeit het verschil tussen ondernemingen met een robuuste financiële structuur en een innoverende visie en de rest. Neem nu Fried Van Craen van Materialise. De Leuvense pionier in 3D-printing was er snel bij om van snorkelmaskers beschermende coronamaskers voor de medische sector te maken. Maar ook structureel pakt Materialise opportuniteiten in de crisis vast. Vandaag worden ter plekke onderdeeltjes voor een machinebouwer ge-3D-print die tot voor de crisis uit China moesten komen.

Maar een zwaluw maakt de lente niet in deze economische crisis. Nu voorzichtige tekenen van een herneming opduiken, moeten ondernemers en investeerders vertrouwen kunnen tanken om door te pakken.

 

Een regering met volheid van bevoegdheden en met een consistent crisis- en relancebeleid zijn een conditio sine qua non. Die moet opletten dat ze het prille vertrouwen niet op de helling zet door bijvoorbeeld een ongeloofwaardig begrotingsbeleid. De corona-epidemie binnen de perken houden blijft belangrijk. Tegelijk moeten we er ons voor hoeden de economie niet binnen de kortste keren weer helemaal plat te slaan door al te drastische maatregelen bij een heropflakkering. Testen, tracen en isoleren.

Er is er nog een andere belangrijke voorwaarde voor de heropleving. Die ligt bij de ondernemers zelf. Het is nu het moment processen in vraag te stellen en door te duwen met innovatie. Er is meer dan alleen maar bakstenen om al het spaargeld naartoe te laten vloeien. Of zoals Jitse Groen, de Nederlander achter het wereldbedrijf JustEatTakeAway.com, in een weekendinterview met De Tijd zegt: ‘Belgen bouwen huizen, Nederlanders beginnen een bedrijf. De meeste gaan binnen twee jaar over de kop. Maar als je tienduizend idioten hebt met een bedrijf, zit er af en toe ook een succes tussen.' Ook in crisistijden. Vooral in crisistijden.

 

Gerelateerde artikels