Moet u als starter uw basiskennis bedrijfsbeheer en beroepsbekwaamheid aantonen?

Auteur: By Partena Professional
Leestijd: 7min

Hoe zit het nu? Als u wilt starten als zelfstandige in hoofdberoep of in bijberoep, dan moet u een ondernemingsnummer aanvragen bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO). Dit brengt uw ondernemingsloket voor u in orde. Hoe gaat dit in zijn werk? In de Startersgids vindt u een helder overzicht van alle stappen. In de meeste gevallen moet u bij de aanvraag van uw ondernemingsnummer ook uw basiskennis van bedrijfsbeheer bewijzen.

Basiskennis bedrijfsbeheer

Hoe kunt u die basiskennis bedrijfsbeheer bewijzen? Dat kan op verschillende manieren:

  • door een diploma (hoger onderwijs) of getuigschrift behaald in secundair onderwijs;
  • door een bewijs van praktijkervaring;
  • door een getuigschrift basiskennis bedrijfsbeheer, behaald na een examen bij de Centrale Examencommissie, via een centrum voor middenstandsopleiding zoals Syntra of de Centra voor Volwassenenonderwijs;
  • door een getuigschrift hoger secundair onderwijs (aso, tso of kso) of een getuigschrift hoger beroepsonderwijs (handel, boekhouden, verkoop of kantoor), behaald vóór 30 september 2000.
  • Daarnaast kunnen nog andere getuigschriften en diploma's, ook buitenlandse, uw basiskennis bedrijfsbeheer bewijzen. Controleer uw diploma of getuigschrift in de diplodatabank of vraag na bij uw ondernemingsloket.

Uw ondernemingsloket beslist of uw diploma of getuigschrift aan de voorwaarden voldoet.

Praktijkervaring

Hebt u geen diploma of getuigschrift behaald maar wél voldoende praktijkervaring opgedaan als zelfstandige of zelfs als werknemer? Dan kunt u eveneens uw basiskennis bedrijfsbeheer aantonen met documenten: bijv. een bewijs van aansluiting bij een socialeverzekeringsfonds, een arbeidsovereenkomst, een attest van de werkgever …

Let wel, uw praktijkervaring moet door twee verschillende bronnen worden aangetoond.

Als bewijs komt in aanmerking:

  • ervaring als zelfstandig ondernemingshoofd: 3 jaar in hoofdberoep of 5 jaar ervaring in bijberoep (mits inschrijving in het handels- of ambachtsregister of bij land- en tuinbouw zonder inschrijving in het handels- of ambachtsregister door een getuigschrift van de belastingcontroleur);

  • 5 jaar ervaring als zelfstandig helper;

  • ervaring als bediende in een leidinggevende functie gedurende 5 jaar;

  • 5 jaar ervaring als dagelijks bestuurder in een vennootschap;

  • 5 jaar ervaring als meewerkende echtgenoot;

  • 3 jaar als bedrijfsleider of zelfstandig ondernemingshoofd voor niet-Belgen onderdaan van een van de lidstaten van de Europees Economische Ruimte of Zwitserland.

Ook in dit geval beslist uw ondernemingsloket  of uw praktijkervaring volstaat  - of niet.

Wat als u buitenlander bent?

Bent u onderdaan van een lidstaat van de Europese Economische Ruimte (Europese Unie + Noorwegen + IJsland + Liechtenstein) of Zwitserland, dan kunt u uw basiskennis bedrijfsbeheer bewijzen met een EU-verklaring uit het land van herkomst waarmee u bewijst dat u voldoende jaren praktijkervaring hebt. Of u levert het bewijs van uw basiskennis bedrijfsbeheer met een gelijkwaardigheidsverklaring van uw buitenlands diploma.

Vrijgestelde beroepen bedrijfsbeheer?

Net zoals op (bijna) elke regel bestaan ook hierop uitzonderingen.

U hoeft die basiskennis bedrijfsbeheer niet te bewijzen:

° bij de overname van een bestaande onderneming;

° bij de voortzetting van de onderneming door de overlevende echtgenoot, partner of (klein)kind van het ondernemingshoofd.

Die basiskennis bewijzen hoeft ook niet voor sommige commerciële beroepen waarbij de kennis van bedrijfsbeheer al op een andere manier getest werd, zoals: vastgoedmakelaar, directeur van een autorijschool, verzekeringsmakelaar, effectenmakelaar… Ook voor thuisverkoop, bijvoorbeeld, kan u ervan vrijgesteld worden, mits u aan de voorwaarden voldoet. 

Bent u vrijgesteld - of niet? Hierover vertelt uw ondernemingsloket u meer.

Hoe zit het met vrije beroepen?

Wilt u starten in een vrij beroep zoals advocaat of arts, een intellectueel beroep zoals boekhouder of een vrij dienstverlenend beroep als paramedicus? Dan zijn specifieke regels van toepassing. In dit geval hebt u een erkenning nodig van een orde, een Instituut, een (nationale) kamer of  een overheidsdienst. Alleen als u het vereiste diploma hebt en stage liep, hebt u toegang tot de beroepstitel.

Hier vindt u een overzicht van de vrije en intellectuele beroepen.

 Verandering vanaf 1 september 2018

Tot zover de uitleg over het aantonen van uw basiskennis over bedrijfsbeheer. Die voorwaarden worden echter aangepast.

Start u vanaf 1 september 2018, dan moet u uw basiskennis bedrijfsbeheer niet meer bewijzen in Vlaanderen. Dat is alvast één stap minder naar uw opstart! Check het stappenplan in de Startersgids.

Wél moet u nog een bewijs van beroepsbekwaamheid leveren in zogenaamde ‘gereglementeerde’ beroepen. Meer hierover in de volgende paragraaf.

Beroepsbekwaamheid

Voor bepaalde beoepen - zogenaamde 'gereglementeerde' beroepen - moet u uw  beroepsbekwaamheid bewijzen. Dat is nu zo en dat blijft ook na 1 september 2018 zo.

Wat zijn 'gereglementeerde' beroepen?

Voor een aantal activiteiten is het bewijs van sectorale beroepsbekwaamheid vereist. Voor een aantal activiteiten uit de sector motorvoertuigen is ook intersectorale beroepsbekwaamheid vereist. De voorwaarden zijn specifiek voor elke activiteit apart.

Gereglementeerde beroepen zijn:

Bouw, elektrotechniek en aanverwante beroepen:

○        Ruwbouwactiviteiten

○        Stukadoor-, cementeer- en dekvloeractiviteiten

○        Tegel-, marmer- en natuursteenactiviteiten

○        Dakdekker- en waterdichtingsactiviteiten

○        Plaatsen/herstellen van schrijnwerk- glazenmakersactiviteiten

○        Algemene schrijnwerkersactiviteiten

○        Eindafwerkingsactiviteiten (schilderen, behangen)

○        Installatieactiviteiten voor centrale verwarming, klimaatregeling, gas en sanitair

○        Elektrotechnische activiteiten

○        Algemene aannemingsactiviteiten

Voertuigen:

○        Intersectorale beroepsbekwaamheid motorvoertuigen (herstellen koetswerk en verkoop van gebruikte voertuigen aan eindgebruikers), tot en met 12/2017

○        Motorvoertuigen tot 3,5 ton (tot en met 12/2017)

○        Motorvoertuigen boven 3,5 ton (tot en met 12/2017)

○        Rijwielen (tot en met 12/2017)

Handel en Diensten:

○        Kapper-kapster (tot en met 12/2017

○        Schoonheidsspecialist(e) (tot en met 12/2017)

○        Voetverzorg(st)er (tot en met 12/2017)

○        Masseur/masseuse (esthetische) (tot en met 12/2017)

○        Opticien (tot en met 12/2017)

○        Dentaaltechnicus (tot en met 12/2017)

○        Begrafenisondernemer (tot en met 12/2017)

○        Droogkuiser-verver (tot en met 12/2017)

Voeding:

○        Slager-groothandelaar (tot 12/2017)

○        Restaurateur of traiteur-banketaannemer (tot 12/2017)

○        Brood- en banketbakker (tot 12/2017)

Andere beroepen:

○        Installateur-frigorist

○        Droogkuiser-verver (tot 12/2017)

Hoe toont u uw beroepsbekwaamheid aan?

Dat kan aan de hand van:

  • een diploma of een andere akte;

  • praktijkervaring;

  • een getuigschrift behaald na examen bij de Centrale Examencommissie.

Om te weten of u met uw opleiding uw beroepsvaardigheden kunt bewijzen, kan u de diplodatabank bevragen. Het ondernemingsloket waar u uw ondernemingsnummer aanvraagt, beslist uiteindelijk of u aan de voorwaarden voldoet.

Wie moet beroepsbekwaamheid aantonen?

De verplichting om uw beroepsbekwaamheid aan te tonen geldt zowel voor eenmanszaken als voor vennootschappen, en zowel voor zelfstandigen in hoofdberoep als in bijberoep.

Maar u hoeft het niet per se zelf aan te tonen. Volstaat uw diploma of ervaring niet? Dan kunt u eventueel toch starten via iemand anders met het juiste diploma of getuigschrift: uw partner, een naast familielid, zelfs een werknemer. Over naar uw ondernemingsloket.

Wat verandert op 1 januari 2018?

Op 17 maart 2017 heeft de Vlaamse Regering beslist om vanaf 1 januari 2018 devolgende gereglementeerde beroepen uit de lijst te schrappen:

slager-groothandelaar, droogkuiser-verver, restaurateur/traiteur-banketaannemer, brood- en banketbakker, kapper, schoonheidsspecialist, masseur, voetverzorger, opticien, dentaaltechnicus, begrafenisondernemer, beenhouwer-spekslager en de vier beroepen binnen de voertuigen.

Deze beroepen zijn niet meer ‘gereglementeerd’ in Vlaanderen en daarvoor moet u dus vanaf 1 januari 2018 geen bewijs van beroepsbekwaamheid meer voorleggen.

Bent u al dan niet vrijgesteld van de verplichting om uw beroepsbekwaamheid te bewijzen?

Uw ondernemingsloket zal hierover zeker uitsluitsel geven. 

Gaat het u duizelen bij al die basiskennis, beroepsbekwaamheid, voorwaarden en vrijstellingen? Geen nood, de experts van Partena Professional scheppen klaarheid voor úw situatie. Over naar SmartStart Online