Hogere werkdruk en corona doen het kortstondig ziekteverzuim pieken

Auteur: Partena Professional (HR Service Provider)
Leestijd: 4min

Het kortstondige absenteïsme piekt bij bedrijven. Bijna 2,5 procent van alle werkuren ging in 2021 verloren aan kort ziekteverzuim. ‘Dat is inderdaad het hoogste percentage van de voorbije vijf jaar. En daar zijn duidelijke verklaringen voor’, weet professor arbeidsgeneeskunde Lode Godderis.

Kort ziekteverzuim zijn afwezigheden op het werk van minder dan een maand. Bij privébedrijven bedroeg het gemiddelde aantal ziektedagen vorig jaar 6,5 dagen per werknemer. Dat cijfer was in België de afgelopen vijf jaar nog nooit zo hoog. ‘Uiteraard zitten de coronapandemie en de omikronvariant daar voor iets tussen’, zegt Lode Godderis, professor arbeidsgeneeskunde en algemeen directeur bij IDEWE, de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk.

‘Ook in januari en februari van dit jaar zette die trend zich door, en vielen door covid veel mensen uit voor periodes van een week tot tien dagen.’ Tijdens momenten waarop het virus vorig jaar minder fel circuleerde en men nog vaak telewerkte, was het kort ziekteverzuim beduidend lager. ‘Mensen hebben duidelijk de neiging om thuis verder te werken wanneer ze zich even wat minder goed voelen. Velen gaan dan niet bij de huisarts voor een afwezigheidsattest.’

Arbeidsmarktkrapte

Al is corona niet de enige boosdoener die gelinkt kan worden aan het hoge kortstondige absenteïsmecijfer van 2021. Lode Godderis wijst ook de krapte op de arbeidsmarkt aan als een versterkende factor. ‘Als mensen uitvallen, belandt hun werk vaak op de schouders van collega’s. Dat creëert een hogere werkdruk waardoor die collega’s ook het risico lopen om uit te vallen.’ De meest voorkomende oorzaken waarom mensen in die gevallen ziek worden zijn mentale gezondheidsproblemen bij kenniswerkers, en musculoskeletale aandoeningen – problemen met spieren en gewrichten, voor wie fysieke arbeid verricht. Daarbij kan kort ziekteverzuim ook overgaan naar middellang verzuim van meer dan één maand tot een jaar en zelfs langer (invaliditeit).

Elk jaar stijgt het aantal mensen dat in de invaliditeit terechtkomt, en dus langer dan een jaar afwezig is. Dat komt deels voort uit de verouderende werknemerspopulatie. ‘De gemiddelde leeftijd van Belgische medewerkers neemt toe, en naarmate mensen verouderen, stijgt ook de kans op het ontwikkelen van een chronische aandoening’, weet Lode Godderis. Maar er is meer: een derde van de mensen in de invaliditeit is daar wegens mentale gezondheidsproblemen, zoals burn-out, depressie en angststoornissen. ‘Ook dat aandeel neemt jaarlijks toe.’

Organisaties kunnen het tij keren

Wat kunnen werkgevers doen om de werkdruk en de stress bij hun mensen te verlagen en zo het absenteïsmecijfer terug te dringen? De vinger aan de pols houden, is alvast onmisbaar. Lode Godderis: ‘Bedrijven en teamleiders moeten frequent checken hoe mensen zich op het werk voelen. Zo detecteer je of de motivatie zakt, de werkdruk te hoog ligt of  er andere problemen opduiken. En vooral: zo kan men tijdig passende individuele oplossingen zoeken.’

Ook wanneer mensen uitvallen, pleit Lode Godderis ervoor dat organisaties het contact met hun medewerkers onderhouden. ‘Leidinggevenden vinden dat soms ongemakkelijk.’ Maar door ook in moeilijke periodes te blijven praten met elkaar, verliezen werknemers en werkgevers elkaar niet uit het oog, klinkt het. Ook door de betrokkenheid, flexibiliteit en autonomie bij hun mensen te verhogen, werken bedrijven preventief aan het terugdringen van het absenteïsme: via opleidingen, thuiswerkmogelijkheden en ontwikkelingstrajecten bijvoorbeeld. ‘Daarbij moeten werkgevers ook rekening houden met de individuele voorkeuren van hun medewerkers’, besluit Lode Godderis.

Gerelateerde artikels