Al een vertrouwenspersoon in uw team?

Auteur: Julie (Coach HR KMO)
Leestijd: 5min

Wat doet u als iemand van de collega’s zich niet goed in zijn vel voelt? Wat doet u als er gepest wordt op het werk? Hoe maakt u problemen bespreekbaar, voor ze uit de hand lopen? Stel een vertrouwenspersoon aan.

 

Welzijn op het werk

Welzijn op het werk is de verzameling van alles wat u als werkgever kan doen in verband met veiligheid op het werk, bescherming van de gezondheid van werknemers, hulp bij psychosociale probleen, hygiëne op de werkvloer en een fijne ergonomische werkplek onderhouden. 

Volgens de wet bent u als werkgever bent u verplicht om risico’s uit te schakelen en het welzijn van werknemers te bevorderen. Als werknemer kan u zich tot een vertrouwenspersoon of preventie-adviseur richten. Blijft het probleem dan kan uw werknemer een beroep doen op de regionale directie van het Toezicht op het Welzijn op het Werk bevoegd voor zijn werkgever.

Vertrouwenspersoon. Niet verplicht, wel aan te raden.  

Vandaag staat de mentale gezondheid van uw medewerkers – en bijgevolg de goede werking van uw bedrijf of organisatie – onder druk. Een vertrouwenspersoon aanstellen is niet verplicht, maar wel sterk aan te raden. Vaak is het een vergetelheid tijdens de groei van het bedrijf. Maar zet het op de agenda. Uiteindelijk weet u als bedrijfsleider niet wat er tussen uw werknemers gebeurt, als u er niet bent. De aanwezigheid van een vertrouwenspersoon op de werkvloer maakt het vragen om hulp laagdrempelig. 

Bij een vertrouwenspersoon kan men altijd terecht

Een aangenaam werkklimaat is er één van vertrouwen. Werknemers moeten ongestoord in alle vertrouwen hun werk kunnen uitvoeren. 

Als vertrouwenspersoon kan u worden ingeschakeld bij onduidelijkheden over de taakinhoud, een te hoge werkdruk of bij conflicten.  Maar er is geen vast omlijnd takenpakket. De basis is: luisteren, steunen, advies geven, doorverwijzen en bemiddelen. Pesten, geweld of seksuele intimidatie is nooit OK. Omdat sommige werknemers onzeker worden – ze denken dat het aan hen ligt en durven niets te zeggen – klaren we onderstaande situaties uit. 

• Pesten 

Wanneer is het een flauw grapje? Wanneer is iets oprecht gemeen? Opzettelijk of niet, als dit gedrag meer dan eens voorkomt, wordt het pesten genoemd: 

  • Persoonlijkheid, waardigheid, fysieke of psychische integriteit van het slachtoffer wordt aangetast.
  • Het werk van het slachtoffer wordt in gevaar wordt gebracht
  • Er wordt een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving gecreëerd op het werk    

• Ongewenst seksueel gedrag

Ongewenst seksueel gedrag op het werk is elk ongewenst gedrag met seksuele connotatie: dubbelzinnige opmerkingen, blikken of insinuaties, het tonen van pornografisch materiaal, compromitterende voorstellen, aanrakingen, verkrachting.     

• Geweld op het werk

Geweld op het werk is agressief gedrag in woorden of daden. Het is een situatie waarin een persoon psychisch of fysiek bedreigd of aangevallen wordt tijdens de uitvoering van het werk: rechtstreekse slagen, maar ook verbale agressie zoals beledigingen of kwaadsprekerij.     

Wie mag vertrouwenspersoon worden?

Niet iedereen mag vertrouwenspersoon zijn. Deze personen komen niet in aanmerking: 

  • De werkgever zelf
  • De twee hoogste rangen leidinggevend personeel
  • De preventieadviseur-arbeidsgeneesheer
  • Werknemersvertegenwoordigers in de ondernemingsraad 
  • Leden van de vakbondsafvaardiging of kandidaten personeelsafgevaardigden.

De volgende personen kunnen wél vertrouwenspersoon worden:

  • Een personeelslid van de werkgever
  • Een extern persoon, geen personeelslid van de werkgever. (Bent u werkgever aan meer dan 20 werknemers? Dan moet er tenminste één vertrouwenspersoon intern aangesteld zijn.) 
  • De preventieadviseur psychosociale aspecten
  • De interne preventieadviseur    

Verplichte opleiding

Binnen de 2 jaar na de aanstelling moet de vertrouwenspersoon een basisopleiding volgen. In de basisopleiding leren ze vaardigheden aan om professioneel op te treden bij conflicten en andere situaties met een psychosociaal risico.

Waarom een verplichte opleiding? 

Bij alle beroepsgroepen is stress een groeiend probleem. Maar ook het aantal klachten over verbaal geweld en pesten blijft jaar na jaar stijgen. Bovendien is het aantal medewerkers met zelfdodingsgedachten verontrustend hoog.

Psychosociale problemen wegen zwaar op de gezondheid van medewerkers én organisatie. De vertrouwenspersoon krijgt met heel uiteenlopende problemen te maken en moet er gepast op kunnen reageren.

De opleiding wordt ingedeeld in 4 modules en duurt meestal 5 werkdagen verspreid over enkele weken. Ze moeten geen examen afleggen, wel een praktische proef tijdens de opleiding. 

  • Het wettelijk kader betreffende zijn rol en statuut

  • Psychosociale risico’s op het werk

  • Gesprekstechnieken

  • Beheersing van probleemsituaties

De tijd besteed aan deze opleiding wordt bezoldigd als arbeidstijd. De kosten voor de opleiding inclusief verplaatsingskosten zijn ten laste van de werkgever. In sommige gevallen kan u korting krijgen via KMO-portefeuille.

Hier vindt u een lijst met adressen terug.

Vertrouwenspersoon aanstellen? Uw bijdrage voor tevreden werknemers 

In het kader van duurzaam management is het van groot belang dat uw werknemers gelukkige mensen kunnen zijn, thuis en op het werk. Een vertrouwenspersoon aanstellen is een kleine moeite, maar kan een levensgroot verschil maken voor wie hulp nodig heeft.

Meer info over bescherming tegen geweld en pesterijen op het werk vindt u op de site van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg. 

 

Gerelateerde artikels