Werknemer of zelfstandige?

Auteur: Yves Stox
Datum:

Onzeker over het sociaal statuut van een medewerker: zelfstandige of toch een werknemer? Het onderscheid is vaak niet eenvoudig. Een goed contract is in ieder geval een absolute noodzaak. U kunt bovendien de administratieve commissie ter regeling van de arbeidsrelatie vragen om te oordelen. In een schriftelijke procedure beslist de commissie arbeidsrelaties of de medewerker een werknemer of een zelfstandige is. Zo vermijdt u het risico op schijnzelfstandigheid.

EEN KOERIER IS EEN WERKNEMER

Een koerier van Deliveroo was het niet eens met zijn statuut als zelfstandige en stapte naar de commissie arbeidsrelaties. Die kwam tot het besluit dat een koerier van Deliveroo geen zelfstandige is, maar een werknemer. Bijgevolg zijn RSZ-bijdragen verschuldigd en moet ook het arbeidsrecht worden gerespecteerd.

WAT KUNT U DOEN?

Stap 1 – Wees realistisch

Een professionele samenwerking met een zelfstandige lijkt financieel aantrekkelijker dan met een werknemer? Werkt een toekomstige collega liever als zelfstandige dan als werknemer? U geeft hem of haar de keuze?

Er zijn heel wat redenen om het éne sociale statuut te verkiezen boven het andere. Laat u beslissing steeds leiden door de realiteit op de werkvloer.

Kan de medewerker zelf beslissen wanneer het werk wordt uitgevoerd? Heeft de medewerker alle vrijheid bij de organisatie van het werk? Heeft u de mogelijkheid om controle uit te oefenen?

Een zelfstandige samenwerking is enkel realistisch als de medewerker niet aanwezig moet zijn volgens een werktijdregeling of uurrooster opgelegd door de opdrachtgever. U geeft enkel algemene richtlijnen die noodzakelijk zijn om een vooraf vastgesteld resultaat te realiseren. U hebt niet de mogelijkheid om hiërarchische controle uit te oefenen.

Bent u niet bereid om deze vrijheid te gunnen of is de medewerker niet bereid om die verantwoordelijkheid op te nemen, dan is een zelfstandige samenwerking niet op zijn plaats.

Stap 2 – Zorg voor een goed contract

De partijen kiezen vrij de aard van hun arbeidsrelatie: een arbeidsovereenkomst of een zelfstandige samenwerking. De effectieve uitvoering van de overeenkomst moet sporen met de overeengekomen aard van de arbeidsrelatie. De opmaak van de overeenkomst is dus cruciaal.

Een goede overeenkomst sluit niet elke risico uit. De overeenkomst moet overeenstemmen met de realiteit. Schijnzelfstandigheid ontstaat wanneer de effectieve uitoefening van de overeenkomst onverenigbaar is met de kwalificatie die door de partijen aan de arbeidsrelatie wordt gegeven in de overeenkomst.

Stap 3 – Overweeg een sociale ruling

Een helder onderscheid maken tussen werknemer en zelfstandige is niet altijd even makkelijk. Twijfelt u nog steeds? Overweeg dan een sociale ruling bij de commissie arbeidsrelaties. De commissie arbeidsrelaties beoordeelt de arbeidsrelatie geval per geval.

Elke partij bij een (beoogde) arbeidsrelatie waarvan het statuut werknemer of zelfstandige onzeker is, kan naar de commissie arbeidsrelaties stappen. Dat kan vóór de aanvang van de arbeidsrelatie of binnen een termijn van één jaar na de aanvang.

De beslissingen van de commissie zijn bindend voor de RSZ, het RSVZ en de sociale verzekeringsfondsen. Bovendien gelden ze voor een periode van drie jaar en oordeelt de commissie binnen de drie maanden na een verzoek. U vermijdt ook de arbeidsrechtelijke gevolgen van een herkwalificatie. Denk dan aan vakantiegeld, arbeidsduur, beëindiging, …

MEER INFO?

Wij helpen u graag. Dat kan al voor de start van een nieuwe samenwerking Wij helpen u bij de juiste contractuele vormgeving. Maakt u al gebruik van freelancers? Wij helpen u proactief tijdens een interne doorlichting of ondersteunen u bij een sociale inspectie.

Mail naar legalpartners@partena.be