Vlaams Gewest – Stopzetting van de activering van de uitkeringen

Auteur: Els Poelman
Datum:

In het Vlaams Gewest zal de activering van uitkeringen verdwijnen uit het tewerkstellingsbeleid. De nieuwe instroom wordt geleidelijk stopgezet, en lopende activeringen zullen uitdoven.

Voor welke werknemers?

De maatregelen besproken in dit bericht hebben impact voor alle werknemers met woonplaats in het Vlaams Gewest.

Deze vaststelling is essentieel. Traditioneel waren activering en doelgroepvermindering een duo in dezelfde werkkaart. Na de regionalisering zullen ze een eigen leven leiden, omdat voor elk een andere regio bevoegd is:

  • voor activering de regio van de woonplaats van de werknemer
  • voor doelgroepverminderingen de regio van de tewerkstelling, vestigingseenheid waarvan de werknemer afhangt

Geleidelijke stopzetting per type van activering

In algemene zin is “activering” het systeem waarbij de werknemer tijdens de tewerkstelling het recht behoudt op een uitkering (werkloosheid of OCMW) en waarbij de werkgever deze uitkering mag aftrekken van het nettoloon.

In deze context moeten we een onderscheid maken tussen vijf types van activering:

  • Activa: de gewone activering voor langdurig werkzoekenden, uitgezonderd de verminderd arbeidsgeschikten
  • Activa Start: de bijzondere activering voor min-26 jarigen
  • Activa verminderde arbeidsgeschiktheid: de bijzondere activering van 36 maanden (i.p.v. 24) voor werkzoekenden met een arbeidsongeschiktheid van minstens 33%
  • doorstromingsprogramma’s (in Vlaanderen de WEP-plus programma’s)
  • sociale inschakelingseconomie (SINE)

Timing van de stopzetting

Activa

Voor aanwervingen vanaf 1 januari 2017 kan de activering niet meer ingaan.

Aanwervingen tot 31 december 2016 openen het recht op de activering voor de periode voorzien in de werkkaart, maar uiterlijk tot 31 december 2018 (overgangsregeling).

Activa Start

Activa Start volgt de planning van de Vlaamse doelgroepvermindering jongeren:

  • voor aanwervingen vanaf 1 juli 2016 kan Activa Start niet meer ingaan
  • aanwervingen tot 30 juni 2016 openen het recht Activa Start voor de periode voorzien in de werkkaart, maar uiterlijk tot 31 december 2018 (overgangsregeling).

Activa verminderde arbeidsgeschiktheid

Volgens het ontwerpbesluit wordt Activa verminderde arbeidsgeschiktheid vanaf juli 2016 vervangen door de Vlaamse ondersteuningspremie (VOP), dus:

  • voor aanwervingen vanaf 1 juli 2016 kan Activa verminderde arbeidsgeschiktheid niet meer ingaan
  • aanwervingen tot 30 juni 2016 openen het recht op Activa verminderde arbeidsgeschiktheid voor de periode voorzien in de werkkaart, maar uiterlijk tot 31 december 2018 (overgangsregeling).

Doorstroming

Voor aanwervingen vanaf 1 januari 2017 kan activering doorstroming niet meer ingaan.

Aanwervingen tot 31 december 2016 openen het recht op activering doorstroming voor de periode voorzien in de werkkaart, maar uiterlijk tot 31 december 2018 (overgangsregeling).

In de praktijk geldt die planning enkel voor werknemers met woonplaats in het Vlaams Gewest, tewerkgesteld in een doorstromingsprogramma erkend door een andere regio. In het Vlaams Gewest zijn de doorstromingsprogramma’s (WEP-plus) al stopgezet op 30 september 2015.

Sociale inschakelingseconomie (SINE)

De specifieke activering van de sociale inschakelingseconomie blijft voorlopig bestaan. Op een later tijdstip zal deze vorm van activering, samen met de doelgroepvermindering, opgaan in een nieuwe vorm van ondersteuning (timing nog niet bepaald).     

Werkkaarten met vervaldatum na 30 juni resp. 31 december 2016

De activering wordt geattesteerd in een werkkaart afgeleverd door de bevoegde instelling. Een werkkaart heeft een geldigheidsduur van zes maanden. Er zullen werkkaarten circuleren met een geldigheidsduur die laatst mogelijke aanwervingsdatum overschrijdt:

  • voor Activa Start en Activa verminderde arbeidsongeschiktheid is dat 30 juni 2016
  • voor de andere stelsels is dat 31 december 2016

Dit wordt een aandachtspunt bij nieuwe aanwervingen: werkkaarten zijn na deze resp. data niet meer bruikbaar bij aanwerving van werknemers met woonplaats in het Vlaams Gewest.

Bronnen: Decreet van 4 maart 2016 houdende het Vlaamse Doelgroepenbeleid, B.S. 4 april 2016; Ontwerp van Besluit van de Vlaamse Regering tot uitvoering van het Decreet van 4 maart 2016 houdende het Vlaamse Doelgroepenbeleid, principieel goedgekeurd door de Vlaamse Regering.

Auteur: Els Poelman

15/06/2016