Verkiezingen van 25 mei 2014: het vervullen van de stemplicht

Auteur: Catherine Legardien
Datum:

Op zondag 25 mei 2014 trekken de Belgen naar de stembus voor de verkiezing van de leden van de Kamer van Volksvertegenwoordigers en de Senaat, de Gewestraden en het Europees Parlement.

Sommige kiezers zullen echter moeten werken tijdens de openingsuren van de stembureaus.

Hebben die werknemers het recht om afwezig te blijven van het werk om te gaan stemmen? Zo ja, wat dan met hun loon voor die afwezigheid?

Krachtens artikel 20, 5° van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten is de werkgever verplicht om de werknemer de tijd te geven die noodzakelijk is om zijn burgerlijke verplichtingen te vervullen die voortvloeien uit de wet. Omdat stemmen in België (wettelijk) verplicht is, kan de werkgever de werknemer (die hierom vraagt) niet verbieden zijn stemplicht te vervullen.

De afwezigheid van het werk die voortvloeit uit het vervullen van de stemplicht wordt in principe niet bezoldigd. Artikel 27, 3° van de wet van 3 juli 1978 voorziet echter erin dat de werknemer recht heeft op het behoud van zijn loon wanneer hij niet voldoet aan de voorwaarden om te stemmen bij volmacht en hij de nodige tijd afwezig blijft van het werk om zijn stemplicht op het Belgische grondgebied te vervullen.

De Kieswet zegt dat een kiezer die zich om beroepsredenen niet naar het stembureau kan begeven, om het even welke andere kiezer een volmacht kan geven.

Artikel 27, 3° van de wet van 3 juli 1978 is dus onuitvoerbaar geworden. Elke werknemer voldoet immers aan de voorwaarden om te stemmen bij volmacht. De werknemer die afwezig blijft om te gaan stemmen, zal dus, in principe, geen aanspraak kunnen maken op de betaling van gewaarborgd loon.

Om elk misverstand te vermijden, wordt de werkgever aangeraden om de werknemers die deze zondag werken voldoende op voorhand in te lichten over de mogelijkheid om bij volmacht te stemmen en over de niet-betaling van het loon als de werknemer zich persoonlijk naar het stembureau begeeft tijdens de werkuren (terwijl hij voldoet aan de voorwaarden om te stemmen bij volmacht).

Om de goede werking van de onderneming niet in het gedrang te brengen, zorgt de werkgever ervoor dat hij in onderling akkoord met de betrokken werknemers het ogenblik vaststelt waarop zij afwezig kunnen zijn indien zij persoonlijk wensen te stemmen. De voorwaarde daarvoor is echter dat de mogelijkheid niet bestaat om voor of na de werkuren te gaan stemmen…

De werkgever kan desgevallend een document vragen waaruit blijkt dat de werknemer zich effectief heeft aangeboden in het stembureau.

De werknemer die ervoor kiest om bij volmacht te stemmen, moet door de werkgever een attest laten afleveren waaruit blijkt dat hij wegens beroepsredenen in de onmogelijkheid verkeert om zich naar het stembureau te begeven.

In een volgende Infoflash bekijken we het recht om afwezig te blijven en het recht op loon voor de werknemers die werden aangeduid om een ambt uit te oefenen in het kader van de verkiezingen.

Bronnen: wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten, artikels 20, 5° en 27, 3; kieswet, artikel 147bis.

Auteur: Catherine Legardien

14/05/2014