Verboden terbeschikkingstelling van personeel: betaling factuur niet opeisbaar

Auteur: Yves Stox
Datum:

Als u personeel ter beschikking stelt van een klant loopt u het risico dat u uw facturen niet kunt invorderen. Dat risico doet zich voor wanneer u als niet-uitzendbedrijf personeel ter beschikking stelt van een gebruiker die gezag uitoefent over de werknemer.
Directe instructies van een klant aan uw werknemers kunnen dus problematisch zijn. Een zorgvuldige opmaak en opvolging van uw dienstverlenings- en samenwerkingsovereenkomsten biedt een oplossing.

Personeel ter beschikking stellen

Personeel ter beschikking stellen van een klant mag. Wél is het verboden om een werknemer ter beschikking te stellen van een gebruiker die over die werknemer werkgeversgezag uitoefent.  Het is bovendien voldoende dat uw klant slechts een deel van het werkgeversgezag uitoefent.  Het is vaak een hele uitdaging om de dienstverlening of samenwerking zo te organiseren dat u niet verzeilt in een situatie van verboden terbeschikkingstelling.

De dienstverlenings- of samenwerkingsovereenkomst

De wetgever scherpte de verboden terbeschikkingstelling voor het laatst aan in december 2012. Een klant mag wel nog praktische instructies geven aan uw werknemers op voorwaarde dat

  1. Uw klant de instructies mag geven in uitvoering van de dienstverlenings- of samenwerkingsovereenkomst; en

  2. Die overeenkomt precies bepaalt welke instructies uw klant mag geven; en

  3. De instructies van de klant uw werkgeversgezag niet uithollen; en

  4. De feitelijke uitvoering overeenstemt met wat er op papier werd afgesproken.

Gevolgen voor de gebruiker

Tot voor kort leek vooral de gebruiker de negatieve gevolgen van een verboden terbeschikkingstelling te moeten ondergaan. Dat lijkt logisch, controle door de werkgever is vaak moeilijk.  In de praktijk is het vaak de klant die bepaalt of en in welke mate hij instructies geeft.

  • Er ontstaat een nieuwe arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd tussen de gebruiker en uw werknemer. Wel bent u als initiële werkgever hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de sociale bijdragen, het loon en andere voordelen.
  • Deze nieuwe arbeidsovereenkomst kan bestaan naast de arbeidsovereenkomst die u initieel afsloot met de werknemer.

Nietigheid van de overeenkomst en uw factuur

Het Hof van Cassatie benadrukte recent de verregaande gevolgen voor u als dienstverlener wanneer uw klant werkgeversgezag kan uitoefenen.

De dienstverlenings- en samenwerkingsovereenkomsten is absoluut nietig bij een verboden terbeschikkingstelling.

Bijgevolg loopt u het risico dat u de betaling van de factuur niet kunt afdwingen. Het Hof van Cassatie aanvaardt dat de werkgever geen financiële compensatie mag eisen van de gebruiker voor het voordeel dat die heeft verkregen door de terbeschikkingstelling van de werknemers.  Zo niet, dan zou de preventieve werking van het verbod op terbeschikkingstelling in het gedrang kunnen komen.

Het Hof van Cassatie sprak zich niet uit over de vraag of de gebruiker terugbetaling kan vragen van facturen die hij reeds betaald heeft. Nog steeds kan een rechter de eis van de gebruiker tot terugbetaling van vergoede prestaties dus weigeren.  De gebruiker heeft namelijk meegewerkt aan de uitvoering van de nietige dienstverlenings- of samenwerkingsovereenkomst.

Twee aandachtspunten

1. Een nauwkeurige en realistische dienstverlenings- of samenwerkingsovereenkomst is cruciaal.  Het is de belangrijkste oplossing om problemen te voorkomen.

2. Tijdens de uitvoering van de dienstverlenings- of samenwerkingsovereenkomst moet u als dienstverlener contact blijven houden met uw werknemer én met uw klant.  Zo vermijdt u dat uw werkgeversgezag erodeert.  Zo kunt u ook verhinderen dat de instructies van uw klant niet verder reiken dan afgesproken in de overeenkomst.

Auteur: Yves Stox

13/06/2016