Terreurdreiging: gevolgen voor de uitvoering van de arbeidsovereenkomst

Auteur: Catherine Legardien
Datum:

De maatregelen die genomen werden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wegens de terroristische dreiging verstoren de werkorganisatie sinds afgelopen zaterdag 21 november. Sommige ondernemingen zijn immers gesloten en bepaalde delen van het openbaar vervoer zijn onderbroken.

Wat met het loon van de werknemer die wegens die uitzonderlijke maatregelen niet normaal zijn werk heeft kunnen verrichten?

Sluiting van de onderneming

Er kunnen zich twee gevallen voordoen:

  • de werkgever is gedwongen zijn onderneming te sluiten op bevel van de autoriteiten;

  • de werkgever nam het initiatief om zijn onderneming te sluiten, uit vrees voor de veiligheid van zijn werknemers.

De werkgever is gedwongen zijn onderneming te sluiten op bevel van de autoriteiten

Het gaat dan om een geval van overmacht. De verplichting die de autoriteiten aan de werkgever hebben opgelegd om zijn onderneming te sluiten, is immers een plotse, onvoorziene gebeurtenis, onafhankelijk van de wil van de partijen die de uitvoering van de overeenkomst tijdelijk volledig onmogelijk maakt.

De werkgever moet dus geen loon betalen.

De werknemer zou daarentegen tijdelijke werkloosheidsuitkeringen kunnen genieten wegens overmacht ten laste van de RVA (voor zover de directeur van het werkloosheidsbureau van de RVA van mening is dat aan alle voorwaarden is voldaan – http://www.rva.be/nl/documentatie/infoblad/e24).

De werkgever nam het initiatief om zijn onderneming te sluiten, uit vrees voor de veiligheid van zijn werknemers

In dat geval gaat de beslissing om tot sluiting over te gaan niet uit van een derde (de autoriteiten), maar van de werkgever zelf. Er is dus niet voldaan aan de voorwaarden van overmacht als zodanig. De werkgever zou dus loon verschuldigd zijn.

Gezien de uitzonderlijke omstandigheden die de werkgever ertoe geleid hebben deze beslissing tot sluiting te nemen, wordt hem echter aangeraden navraag te doen bij de RVA over een eventuele erkenning van deze situatie als geval van overmacht dat recht geeft op tijdelijke werkloosheidsuitkeringen.

Onderbreking van bepaalde delen van het openbaar vervoer (vooral metro en tram)

Krachtens artikel 27, 1° van de Arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978 kan de werknemer aanspraak maken op zijn volledig dagloon indien hij op het ogenblik dat hij op het werk komt, geschikt is om te werken en indien hij, zich normaal naar het werk begevend, met vertraging of niet op de plaats van het werk aankomt, op voorwaarde dat die vertraging of die afwezigheid te wijten is aan een oorzaak die overkomen is op de weg naar het werk en die onafhankelijk is van zijn wil.

In de situatie waarin we ons momenteel bevinden, moeten ook twee gevallen onderscheiden worden:

  • de werknemer heeft zich niet naar de plaats van het werk kunnen begeven of is er te laat aangekomen wegens de plotse onderbreking van bepaalde delen van het openbaar vervoer op zaterdag 21 november;

  • de werknemer heeft zich niet naar de plaats van het werk kunnen begeven of is er te laat aangekomen wegens de vooraf aangekondigde onderbreking van bepaalde delen van het openbaar vervoer vanaf zondag 22 november en de volgende dagen.

Afgelopen zaterdag 21 november

De werknemer die zich niet naar de plaats van het werk heeft kunnen begeven of er te laat is aangekomen wegens de plotse onderbreking van bepaalde delen van het openbaar vervoer uitgevaardigd op zaterdag 21 november, kan aanspraak maken op zijn loon voor de niet-gewerkte uren.

Vanaf afgelopen zondag 22 november en de volgende dagen

De werknemer die zich niet naar de plaats van het werk heeft kunnen begeven of er te laat is aangekomen wegens de vooraf aangekondigde onderbreking van bepaalde delen van het openbaar vervoer vanaf zondag 22 november en de volgende dagen, kan geen aanspraak maken op loon voor de niet-gewerkte uren. De onderbreking van bepaalde delen van het openbaar vervoer werd immers sinds afgelopen zaterdag 21 november aangekondigd; de media en sociale netwerken hebben de informatie op grote schaal verspreid. De reden van de vertraging of afwezigheid op het werk (onderbreking van bepaalde delen van het openbaar vervoer) is dus niet onverwacht en ligt vóór het vertrek van de werknemer. Die had bijgevolg de vereiste maatregelen kunnen treffen om op tijd op het werk aan te komen.

=> Toch dient men met 'gezond verstand' en begrip te handelen. Zelfs indien de werknemer alle nodige maatregelen neemt (bv. vroeger vertrekken), is hij er nog niet altijd zeker van dat hij op tijd op het werk zal aankomen. Het kan ook dat de werknemer zich helemaal niet naar het werk kan begeven omdat hij onmogelijk een ander openbaarvervoermiddel kan nemen, zijn eigen wagen kan gebruiken, kan worden meegenomen door een collega of te voet kan komen.

Goed om weten! Gezien de uitzonderlijke omstandigheden wordt het de werkgever aangeraden navraag te doen bij de RVA over een eventuele erkenning van deze situatie als geval van overmacht dat recht geeft op tijdelijke werkloosheidsuitkeringen.

Opmerkingen

De werkgever kan in deze uitzonderlijke situatie aan zijn werknemers voorstellen om te telewerken of, als dat niet mogelijk is, een dag vakantie of inhaalrust te nemen.

Auteur: Catherine Legardien

23/11/2015