Stroomonderbreking… loononderbreking?

Auteur: Rudy Van Den Bossche
Datum:

Als de elektriciteit deze winter zou uitvallen, dan dreigen veel getroffen bedrijven tijdelijk stil te liggen: geen pc’s, geen verlichting noch verwarming, geen productie noch elektronisch betaalverkeer,…

Wat zijn de gevolgen voor werkgevers en werknemers als de stroom een tijdlang wegvalt?

De werkgever moet in principe de nodige maatregelen treffen om werk te verschaffen aan de werknemer en is verplicht loon te betalen voor de verrichte arbeid. Naast technische maatregelen (vb. een noodgenerator, een herschikking van de productielijn,…), zal de werkgever dus ook anticiperen op de gevolgen van stroomschaarste op de werkorganisatie.

De noodplannen en ontkoppelingsgebieden bij de verwachte stroomschaarste zijn vandaag nog onduidelijk voor de ondernemer. Dit is wel een belangrijk gegeven want een ondernemer die vooraf geïnformeerd is over mogelijke stroomuitval in zijn bedrijf, kan beter maatregelen treffen om de impact op de goede werking van zijn activiteiten te beperken.

Bij vooraf aangekondigde risico’s, zoals een stroomonderbreking van enkele uren, moet hij dus als goede huisvader voorbereidingen treffen om periodes van aangekondigde stroomonderbrekingen te overbruggen: welke taken blijven wel mogelijk  (onderhoud, archivering, klasseerwerk…)? Hoe het energieverbruik beperken? Kan er een opleiding of een brainstorming plaatsvinden? Of is dit misschien een uitgelezen kans voor een teambuildingactiviteit? Is occasioneel thuiswerk mogelijk? Of kan transport naar een andere afdeling ingepland worden?...

Creativiteit, gezond verstand en wederzijds begrip zijn hier aan de orde. De werknemer kan ook thuis geconfronteerd worden met gelijkaardige noodsituaties (veiligheid en verwarming van de woning, onmisbare elektrische toestellen,…). In wederzijds akkoord kan de werknemer eventueel inhaalrust of vakantie, betaald of onbetaald, opnemen.

Als de werkgever geen alternatief vindt, en dus geen gepast werk kan bezorgen aan de werknemer, dan moet hij in principe verder loon uitbetalen. De werkgever moet echter geen loon betalen indien de werknemer het vervangingswerk weigert en op voorwaarde dat het aangeboden werk beantwoordt aan de lichamelijke en verstandelijke geschiktheden van de werknemer en verenigbaar is met zijn beroepskwalificatie zonder hem materieel of moreel nadeel te berokkenen.

Het is ook mogelijk dan een stroomonderbreking niet vooraf werd aangekondigd. Dan kan de werkgever veel minder, of soms helemaal niet, anticiperen. Als de werkgever geen vervangingswerk kan voorstellen aan de werknemer, dan kan hij bij de RVA tijdelijke werkloosheid voor overmacht inroepen. Hiervoor moet een strikte procedure worden gevolgd en moet de RVA de aanvraag erkennen. Als de werknemer in de loop van de dag naar huis wordt gestuurd, zal de werkgever het gewone loon voor die dag uitbetalen.

Werknemers die te laat of niet op de plaats van het werk aankomen door aangekondigde stroomonderbrekingen bij het openbaar vervoer kunnen, in principe, geen aanspraak maken op het loon voor de niet-gewerkte uren. De reden van de vertraging of afwezigheid op het werk is namelijk niet onverwacht en gekend vóór het vertrek van de werknemer. Die had bijgevolg de vereiste maatregelen kunnen treffen om op tijd op het werk aan te komen.

Toch moet men ook hier met 'gezond verstand' en begrip handelen. Zelfs indien de werknemer alle nodige maatregelen neemt (bv. vroeger vertrekken), is het nog niet altijd zeker dat hij op tijd op het werk zal aankomen. Het kan ook dat de werknemer zich helemaal niet naar het werk kan begeven omdat hij onmogelijk zijn eigen wagen kan gebruiken en ook niet kan worden meegenomen door een collega of onmogelijk te voet kan komen.

Om latere betwistingen te vermijden, verwittigt de werkgever het best vooraf alle werknemers dat in principe geen loon zal worden toegekend voor de 'niet-gewerkte' uren naar aanleiding van aangekondigde stroomonderbrekingen bij het openbaar vervoer. Ook hier kan een werknemer die geen enkel loonverlies wil lijden, in samenspraak met zijn werkgever, vakantie of inhaalrust nemen of zijn uurrooster aanpassen.

Naarmate het risico duidelijker wordt, zullen de oplossingen dat ook worden. Een eerste en belangrijke stap is het probleem aankaarten in de onderneming en anticiperen door de nodige maatregelen te treffen om de goede werking van het bedrijf in het algemeen en op de werkvloer veilig te stellen.

Auteur: Rudy Van Den Bossche

26/08/2014