Afschaffing ecocheques … of toch niet …

Auteur: Leen Lafourt
Datum:

Een aantal maanden geleden dienden de regeringspartijen een wetsvoorstel in om de ecocheques te vervangen door een nettovergoeding (= de ecovergoeding), waarop, naar analogie met de ecocheques, geen bedrijfsvoorheffing of socialezekerheidsbijdragen moeten worden betaald. De bedoeling was om zo snel mogelijk over te gaan tot de afschaffing van de ecocheques.

Dit voorstel stuit echter op hevige tegenstand van de sociale partners (zowel aan werkgevers-, als aan werknemerszijde) en de uitgevers van deze ecocheques. Ook de Raad van State stelde in zijn advies dat de afschaffing van de ecocheques in strijd is met het gelijkheidsbeginsel.

Daardoor werd het voorstel van de regering al verschillende malen uitgesteld.

In deze infoflash geven wij u een overzicht van de huidige stand van zaken.

Ter herinnering: wat is een ecocheque

Ecocheques werden ingevoerd op basis van het Interprofessioneel akkoord 2009-2010. Het was vervolgens aan de sectoren om te beslissen of zij effectief ecocheques wensten toe te kennen in hun sector en de modaliteiten hiervan te bepalen.

Onder ecocheque verstaat men het voordeel bij de aankoop van producten en diensten van ecologische aard die zijn opgenomen in de bij CAO nr. 98 gevoegde lijst (bv. spaarlamp, spaardoucheknop, cursussen ecodriving, compostvat, bloembollen, teelaarde, enz).

Het totale bedrag van de ecocheques mag per referteperiode niet meer bedragen dan 250 EUR, waarbij één cheque een waarde van maximaal 10 EUR heeft.

Hun geldigheid is beperkt tot 24 maanden, vanaf de datum van hun terbeschikkingstelling aan de werknemer.

Voor meer informatie over de ecocheques in uw specifieke sector verwijzen wij naar onze sectorale documentatie.

Initiatief van de regering

Het wetsvoorstel betreffende de vervanging van de ecocheques door een nettovergoeding voorziet in de vervanging van de bestaande ecocheques door een nettovergoeding. De initiatiefnemers willen op deze manier komaf maken met de hoge kosten die gepaard gaan met de ecocheques (zowel voor de werkgever als de handelaar) en het verlies van koopkracht van de werknemer door het niet gebruik van zijn of haar ecocheques.

Reactie

Advies van de NAR

De Nationale Arbeidsraad (NAR) wijst in zijn advies op het feit dat ecocheques dienen voor de aankoop van ecologische producten en diensten. De vervanging van ecocheques door een nettobedrag, zonder behoud van deze verplichting, kan ervoor zorgen dat de juridische basis verloren gaat. Hierdoor zou het nettobedrag zelf in vraag kunnen worden gesteld en biedt het wetsvoorstel dus geen rechtszekerheid.

Daarnaast haalt de NAR in zijn advies, onder andere, ook nog volgende elementen aan:

  • Een veralgemening van het principe van de nettovergoeding met als gevolg een verlies aan (para)fiscale inkomsten voor de staat;
  • Gebrek aan rechtszekerheid op middellange of lange termijn: de (een volgende) regering zou alsnog kunnen beslissen om de nettovergoeding af te schaffen en er belastingen en/of socialezekerheidsbijdragen op heffen;

Als alternatief stelt de Raad een volledige overgang naar elektronische ecocheques voor.

Advies van de Raad van State

Volgens de Raad van State doorstaat het wetsvoorstel de toetsing aan het gelijkheidsbeginsel niet. Immers, in beginsel worden de ecocheques beschouwd als belastbare inkomsten of als loon onderworpen aan sociale zekerheidsbijdragen, tenzij aan strikte voorwaarden is voldaan. Door de ecocheques nu om te zetten naar een ecovergoeding die rechtstreeks aan de werknemers wordt gestort en waarover hij vrij kan beschikken, verdwijnt het verschil met het loon en is dit gunstregime niet langer verantwoord.

Uitzonderingen op het gelijkheidsbeginsel zijn uiteraard steeds mogelijk, indien deze voldoende gemotiveerd zijn. Hetgeen nu niet het geval is … Hiermee biedt de Raad van State de initiatiefnemers wel nog de mogelijkheid om een motivering aan te brengen.

En nu?

Toch zet de regering door. Een nieuwe stemming is voorzien na de Paasvakantie. Wij houden u hier uiteraard stipt van op de hoogte.

Bron: Wetsvoorstel betreffende de vervanging van de ecocheques door een nettovergoeding; Advies Nr. 2.029 van de NAR; Advies van de Raad van State nr. 61.016/1 en 61.017/1 van 21 maart 2017.

Auteur: Leen Lafourt

11/04/2017